Đứng dưới bầu trời bình yên của xã Bình Minh hôm nay, có bao giờ các bạn tự hỏi: Cách đây hơn 50 năm, những chàng trai, cô gái chỉ nhỉnh hơn chúng ta vài tuổi, họ đã sống, đã yêu và đã chiến đấu như thế nào không? Họ có sợ hãi không? Họ nhớ nhà thế nào? Và giữa mưa bom bão đạn, họ viết gì trong những cuốn sổ tay bé nhỏ giấu trong ba lô?
Để trả lời cho những câu hỏi ấy, thư viện nhà trường xin trân trọng giới thiệu tới thầy cô và các bạn một "chứng nhân lịch sử" bằng giấy. Đó là cuốn sách mang tên: "Nơi ấy là chiến trường".
Trên tay tôi lúc này là cuốn nhật ký "Nơi ấy là chiến trường" của tác giả Phạm Quang Nghị.
Cuốn sách được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật ấn hành, có độ dày gần 400 trang, in trên khổ giấy 16 x 24 cm. Bìa sách không cầu kỳ, rực rỡ mà mang một màu xanh trầm mặc của rừng già, nổi bật lên là hình ảnh những người lính trẻ mải miết hành quân. Cầm cuốn sách trên tay, các bạn sẽ thấy một sự đầm tay, chắc chắn, tựa như sức nặng của những năm tháng lịch sử mà nó đang chứa đựng.
Các bạn thân mến,
Tác giả Phạm Quang Nghị sau này là một chính khách nổi tiếng (nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội), nhưng khi viết những dòng này, ông chỉ là một chàng sinh viên Đại học Tổng hợp Hà Nội vừa tròn 22 tuổi. Ông đã "xếp bút nghiên", tạm biệt giảng đường để khoác ba lô vào chiến trường miền Đông Nam Bộ khốc liệt.
Tại sao cuốn sách này lại đặc biệt?
Bởi vì đây không phải là cuốn sách được viết sau chiến tranh với những hồi ức đã phai mờ. Đây là NHẬT KÝ. Nghĩa là những dòng chữ này được viết ngay tại hầm hào, ngay trong tiếng gầm rú của máy bay B52, viết khi bụng đang đói, khi cơn sốt rét rừng hành hạ, và viết khi bên cạnh là đồng đội vừa mới hy sinh.
Lật giở từng trang sách, các bạn sẽ không chỉ thấy súng đạn, mà còn thấy một thế giới tâm hồn tuyệt đẹp của thế hệ cha anh:
Đó là cảnh những người lính trẻ học ngoại ngữ, học triết học ngay giữa rừng già.
Đó là những lá thư viết vội gửi về cho mẹ, cho người yêu ở Hà Nội.
Đó là những khoảnh khắc lãng mạn đến nao lòng: "Đêm qua trăng sáng quá. Rừng đẹp như một bức tranh huyền ảo..."
Có những trang nhật ký khiến chúng ta phải lặng người đi. Tác giả viết về cái chết nhẹ tựa lông hồng, về sự mong manh giữa sự sống và cái chết. Nhưng lạ thay, xuyên suốt cuốn sách không phải là sự bi lụy, mà là một tinh thần lạc quan cháy bỏng, một niềm tin tất thắng vào ngày hòa bình.
Đọc "Nơi ấy là chiến trường", các bạn sẽ tò mò muốn biết:
Làm sao họ có thể vượt qua hàng ngàn cây số đường rừng với chiếc ba lô nặng trĩu?
Họ ăn gì, uống gì để sống sót qua những ngày mưa rừng tầm tã?
Và điều gì đã khiến một chàng thư sinh Hà Nội trở thành một người lính can trường đến thế?
Các bạn học sinh trường THCS Cao Viên thân mến,
Thế hệ chúng ta sinh ra khi tiếng súng đã tắt từ lâu. Chúng ta chỉ biết về chiến tranh qua sách giáo khoa lịch sử. Nhưng "Nơi ấy là chiến trường" sẽ cho các bạn một cảm giác khác – cảm giác được "chạm" vào quá khứ, nghe nhịp thở của cha anh.
Cuốn sách là lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng thấm thía: Mỗi tấc đất sân trường chúng ta đang đứng, mỗi buổi sáng bình yên chúng ta được đến lớp, đều đã được đánh đổi bằng thanh xuân và máu xương của biết bao người.
Cuốn sách hiện đang có mặt tại Thư viện nhà trường. Mời các bạn hãy tìm đọc để cùng rung động, cùng tự hào và để thấy yêu hơn Tổ quốc mình.
Xin chúc các thầy cô giáo và các bạn một tuần học mới tràn đầy năng lượng và hiệu quả!
Xin trân trọng cảm ơn!
Bình Minh, ngày 08 tháng 12 năm 2025
